Bundok Samat,
Death March at
ang Araw ng Kagitingan

Pagkatapos mag-abroad, paano na?

Dati-rati, bago ka maging OFW, kailangan mo munang kumuha ng sapat na training at pag-aaral sa pinakabagong teknolohiya at teoryang nasa Pilipinas para naman kahit paano ay hindi ka mahuli pagdating mo sa abroad. Ngayon ay iniba na ng GP dahil maraming empleyado rito ay dating OFW na ginagamit ang kanilang skills na nakuha sa ibang bansa sa mga makabagong teknolohiya ng GP.

Hamon kay Luis

Dating computer technician sa Saudi Arabian Vulcan Limited si Luis Patelo. Sa tatlong taon niya doon ay isang beses lamang siya nakauwi. "Doon, kahit triple ang laki ng sweldo kaysa dito, mas malaki naman ang responsibility ko."

Nang bumalik siya sa Pilipinas ay naging computer technician siya sa United Coconut Planters' Bank (UCPB). Nang mag-asawa siya ay nag-abroad siyang muli para mabigyan ng mas magandang bukas ang pamilyang sisimulan. Muli ay nagtrabaho siya ng tatlong taon sa Saudi.

Dahil nakapagpagawa na siya ng bahay, at may naipon nang kaunti noong matapos ang kontrata niya, nag-invest silang mag-asawa sa milling ng palay sa Bacolod. "Pero dahil seasonal ang palay, naisip ko pa rin na magtrabaho tutal bata pa naman ako. Taong 1995, kasama ko ang anak ko na mag-aaral sa Maynila nang magkaroon ng hiring sa GP. Isang araw lang akong nag-apply, kinabukasan, nag-start na ako."

Ngayon ay tatlong taon na siyang nagtatrabaho sa GP. Ano na ang nangyari sa loob ng mga taong iyon? "Marami akong nararating dito. Lumalawak ang knowledge ko. Five times na akong na-assign sa Singapore para sa training. Ang systems ng mga international offices natin kami din ang nag-ayos. Challenge ang gusto ko, na nandito. At ang GP hindi nahuhuli in terms of technology."

Lamang ang OFW

Tatlong taong nagtrabaho si Edwin Ramos, isang electrical engineer bilang fire protection engineer at field supervisor sa Libya. Ayon sa kanya, "Macha-challenge ka doon sa mga taong mami-meet mo, iba't-ibang lahi. Yung employer ko ay Irish, so paenglish-english ka, may mga British din. Ang mahirap pag nasa abroad, 'yung homesickness. Kasi noong pagkakasal namin ni misis, after three days, umalis na ako."

Nang siya ay umuwi ng Pilipinas at natanggap sa GP, malaking tiwala ang sa kanya'y ibinigay, "Yung trust na ibinibigay sa akin as Product Engineer, lahat kami dito may kanya-kanyang designations, may kanya-kanyang produkto. Bukod doon nakakalabas kami sa project at malaki ang tiwala sa amin ng GP."

Sa ngayon ay siya na ang nangangasiwa ng applicants sa Technical Department ng GP, at ayon sa kanya, "Malaking advantage din yung dating OFW ka, mas maganda ang trabahong magagawa mo lalo na kung naranasan mo 'yung hirap sa abroad. Sa gayon, anuman ang trabaho dito, hindi na gaanong mahirap para sa kanila."

Small But Terrible

Pinaka-exciting naman ang naging experience ni Lito Co, isa sa mga technicians ng GP. Labing-isang taong siyang namalagi sa Middle East. Tatlong taon sa Kuwait bilang instrument technician sa refineries at power plant, walong taon sa construction installation sa Saudi, kung saan naipit siya ng giyera noong matatapos na ang kanyang kontrata.

"Noong Gulf war, na-hold kami sa Saudi," pagkukwento ni Lito, "nagkaroon ng konting tension. Ang naging target ng Iraquis ay Riyadh dahil naroon ang American forces. Tuwing gabi, nagkakaroon ng bombings ng scud. Noong first week, talagang nakakatakot, pero noong sumunod nang mga araw, naging routinary na rin yung may darating na scud missile, nasanay na rin kami. Every night, mostly between ten to eleven, may dumarating na scud missile. Ten minutes bago naman dumating yon, nag-aalarm na, prepared na kami, take your gas mask, get into a safe position, kailangan, aalis kayo sa itaas, kasi syempre, sa itaas unang sumasabog ang missile. Wala namang harm na nangyari sa amin. Nakatapos ako ng contract kasi nung magkagiyera, nasa middle na ako ng aking contract."

Advantages sa trabaho? "Hindi ako gaanong nahihirapan kasi techical ang nature ng trabaho at talagang experienced na ako. Pero nag-aadjust pa ako sa condition." Kung sa giyera nga nakapag-adjust si Lito, inaasahan niya na lalong kaya niyang mag-adjust sa GP.

Technology Transfer

Pag magtatrabaho ka abroad, try to get the technology, para pag uwi mo, you can use it for the benefit of our country. Ganon ang ginawa ni Allan Tejada, dating service engineer ng isang trading firm sa Korea, kung saan nakapagrabaho siya ng tatlong taon. Ngayon ay isa na siyang Automation Engineer sa BMS o Building Maintenance Systems. "Kinuha ko talaga ang technology ng iba't-ibang BMS systems so that one day, 'pag may research and development team na ang GP, we can develop our own system. Its almost the same sa qualifications ko."

Sa dati niyang trabaho sa Korea, "Medyo dangerous. I worked inside tunnels, mga power plants, usually sensors sa hazardous areas." Taong 1997 nang umuwi siya ng Pilipinas at nang nakita ang ads ng GP, nag-apply siya kaagad. "Nakita ko kasi yung Delta. Supposed to be iyon ang BMS namin sa Korea. The system is the same, software lang ang naiba."

Advantage sa kanya ang nasa Pilipinas, ayon kay Allan, "Hindi ka na maho-home sick. Hindi katulad doon na you have to learn the language at careful dahil yung mga nami-meet mo, mga presidents, mga managers ng companies during meetings. Kailangan alamin mo ang culture nila. Samantalang dito, okey lang."

Pag-aaral pa rin

Para kay Eugene Hipe, Civil Automation Engineer sa GP, ang buhay ay walang katapusang pag-aaral. Katunayan dito ay dalawang degree course ang natapos niya, at tatlong non-degree courses. Isang dating OFW mahilig mag-aral. Para sa kanya, maraming advantages sa GP kaysa Taiwan dahil, "Unang-una, nandito ako sa sariling bayan. Kausap mo ng maigi ang mga tao, although noon, marunong akong mag-Chinese, at Japanese. Mahilig akong mag-aral. Dalawa ang nag-offer sa akin noon, ito at isa sa Alabang, pinili ko ito, dahil puro automation ang trabaho. Money is secondary lang dahil gusto kong mag-aral ng BMS."

At para sa mga OFW, siya'y may munting payo "Sana maging matiyaga sa trabaho, kahit tapos ng college, 'wag titigil ng pag-aaral, at magkaroon ng positive outlook in life."

Oportunidad sa Sariling Bayan

Dalawang buwan na bilang Electronics Technician sa GP si Marcelino Poblador Jr. Tatlong taon siya sa Kuwait bilang industrial electrician at limang taon sa Singapore bilang senior technician at na-promote na Laboratory Engineer, at ng huli ay Senior QA Engineer. Noong nakapagpundar na siya ng investments, dalawang taon siyang nagbakasyon sa piling ng pamilya na matagal niyang na-miss. "Noong December 1997, nafi-feel na nating yung financial crisis, kaya nagdecide akong magtrabaho ulit." At doon niya nakita ang ads ng GP.

Ang mga advantages kung nandito siya sa Pilipinas, "Una kapiling ko ang family ko na nasa Tala, Caloocan. Ang main purpose ko is to be with my family. Kasi nung nasa infant stage yung mga anak ko, hindi ko sila kasama. I'm here to cope up with the lost years. I'm happy that I'm employed to GP at the same time be with my family. I believe that GP promises opportunities for new comers like us. Especially in terms of the knowledge that we're gaining with each new products. Since I am connected with automation and security, I can gain more knowledge and experience that I lack as of now."

Natuto si Tita Babes

Fifteen months siya sa Singapore at 33 months sa Taiwan. Ang naging employer ay puro expat. Tourist ng umaalis dito, pagdating doon ay nagkakaroon ng work permit. Iyan ang bahagi ng kwento ni Maria Luisa Collo a.k.a Tita Babes, na ngayon ay Prudential Recruitment Officer ng GP.

"Nagtrabaho din ako ng part-time sa GP Taiwan noong 1994-95. Minsan two days, three days, lahat ng transaction, ginagawa ko, cargo, remittance, sari-sari store." Dahil sa kagustuhan ng kanyang asawa, umuwi siya ng Pilipinas. Dahil nga nasimulan na niya ang magtrabaho sa GP Taiwan, kaya kaagad siyang natanggap ng nag-apply sa GP. "Ang laking tulong sa akin ng GP dahil marami akong natutunan. Noon nga, mag-type lang, hindi ako marunong. Ngayon updated na ako sa computer technology.

Bagong Kaalaman

Si Julius Duplito naman ay sampung taon sa isang automotive company sa Middle East bago siya naging electrician sa GP. Ayon sa kanya, umuuwi naman siya sa pamilya niya every year. Sa Riyadh siya unang nagtrabaho at ang sumunod naman ay sa Al-Kobar. Naabutan pa niya ang gulf war noong 1990, kaya naman noong 1991, nag-exit na siya pero bumalik noong taon ding iyon at tumagal hanggang 1997

Ayon kay Mang Julius noong umuwi siya, nakita niya sa ad ang GP na nangangailangan ng technician/electrician. Sinubukan niyang mag-electronics dahil connected naman iyon sa dati kong trabaho. Ang official designation niya ay technician, pero ang trabaho niya ngayon ay plumber. "Iyon ang hindi ko dati alam sa Saudi na natutunan ko sa GP. Ang mahalaga naman ay naririto ako sa sariling bayan, kaya nagsasacrifice na rin ako basta makasama ko ang pamilya ko. Maganda rin naman dito kaya lang dahil nasa Pilipinas ka, dapat handa kang tumanggap ng maliit na sweldo," at aniya'y may natutunan din siya hindi lang sa electronics, pati na rin sa ibang bagay na hindi niya alam noon-plumbing.

Konklusyon

Iba-iba ang kasaysayan nila, iba-iba ang pinagmulang bansa, ang trabahong ginawa, mga taong nakasalamuha at antas ng kaalaman. Magkagayunman, mayroon silang malaking pagkakahawig sa isa't-isat, lahat sila'y kapupulutan natin ng aral ayon sa kasaysayan nila na ating isiniwalat.

Na dapat tayong mag-ipon para sa ating sariling kabuhayan, na hindi natin dapat sayangin ang pagkakataong dumaraan sa ating buhay, na kuhanin natin ang anumang teknolohiya na ating matututunan sa ibang banasa at gamitin para sa pagsulong ng sariling bansa, na maging matiyaga sa paggawa, na huwag titigil sa pag-aaral, at huwag isasara ang ating pintuan para sa anumang bagay na maaaring makapagdagdag sa atin ng kaalaman.

Malaking oportunidad, hamon sa kakahayan, pagsasalin ng teknolohiya at sari-saring kaalamang technical at clerical,ito ang handog ng mga dating OFWs sa GP Group of Companies, at sa bansang Pilipinas, higit sa lahat.